جدیدترین مطالب

تانسور چیست، ابزاری هندسی که مسئله نسبیت اینشتین را حل کرد

انیشتین تانسور چیست

تانسورها در سراسر ریاضیات و علوم برای آشکار کردن حقایق هندسی پنهان استفاده می‌شوند. اما تانسور چیست؟ پس از آنکه آلبرت اینشتین در سال ۱۹۰۵ نظریه نسبیت خاص خود را منتشر کرد، یک دهه بعد را صرف تلاش برای ارائه نظریه‌ای درباره گرانش کرد. اما برای سال‌ها، مدام با یک …

توضیحات بیشتر »

حرکت رجوعی سیارات: از توهم دیداری تا کشف حقیقت

حرکت رجوعی

به نقشه ستارگان نگاه کنید؛ مریخ در دل صورت فلکی حمل، ناگهان مسیرش را تغییر داده و به عقب بازمی‌گردد. این توهم ناشی از رقص مداری سیارات و یکی از جذابترین پدیده‌های آسمان شب به نام حرکت رجوعی است. ستارگانِ ثابت، همواره الگویی قابل پیشبینی در آسمان ترسیم می‌کنند، اما …

توضیحات بیشتر »

چرا زودترین غروب سال در انقلاب زمستانی رخ نمی‌دهد؟

انقلاب زمستانی از نظر طول روز، کوتاه‌ترین روز سال است، اما نه دیرترین طلوع سال را دارد و نه زودترین غروب سال را. این به دلیل ناهماهنگی بین روش‌های امروزی سنجش زمان و نحوه اندازه‌گیری زمان با استفاده از خورشید است که به آن معادله زمان می‌گویند. زودترین غروب، چند …

توضیحات بیشتر »

کشف شکرها، «آدامس»، و غبار ستاره‌ای در نمونه‌های سیارک بنو ناسا

سیارک بنو همچنان سرنخ‌های جدیدی درباره بزرگ‌ترین پرسش‌های دانشمندان در مورد شکل‌گیری منظومه شمسی اولیه و منشأ حیات ارائه می‌دهد. به‌عنوان بخشی از مطالعه در حال انجام روی نمونه‌های دست‌نخورده‌ای که توسط فضاپیمای OSIRIS-REx ناسا (Origins, Spectral Interpretation, Resource Identification, and Security–Regolith Explorer) به زمین آورده شده‌اند، سه مقاله جدید …

توضیحات بیشتر »

خبرنامه فارسی ماه نوامبر 2025 دفتر ترویج نجوم اتحادیه بین‌المللی نجوم

یک سالِ «زنان فیزیک خورشیدی» در سال ۲۰۲۵، هم‌زمان با رسیدن خورشید به اوج فعالیت خود، جهان شاهد مجموعه‌ای شگفت‌انگیز از رویدادهای خورشیدی بوده است. این لحظهٔ نادر در چرخهٔ خورشیدی الهام‌بخش دفتر ترویج نجوم اتحادیه بین‌المللی نجوم شد تا برنامه امسال «زنان و دختران در نجوم» را به زنان …

توضیحات بیشتر »