در دستاورد شگفتانگیز نجومی، دانشمندان برای اولین بار تصویری از دو سیاهچاله که در حال چرخش به دور یکدیگرند، ثبت کردهاند. این تصویر سیاهچالههای دوتایی، که در سیستم OJ287 قرار دارد، مدرک بصری محکمی برای وجود جفتهای سیاهچاله ارائه میدهد و میتواند درک ما از ادغام سیاهچالهها را دگرگون کند. اگر به اخبار نجوم علاقهمندید، این کشف نجومی را از دست ندهید!
کشف چگونگی: چگونه این تصویر ثبت شد؟
این تصویر جدید با استفاده از تلسکوپهای رادیویی پیشرفته، از جمله ماهواره روسی RadioAstron (Spektr-R) که بین سالهای ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۹ فعال بود، به دست آمده است. این ماهواره با پرواز تا نیمه راه ماه، وضوح تصویر را به طور چشمگیری افزایش داد و اجازه داد تا نوسانات ضعیف نور رادیویی از جتهای ذرات اطراف سیاهچالهها ثبت شود. سیستم OJ287، که حدود ۵ میلیارد سال نوری از زمین فاصله دارد، شامل دو سیاهچاله کلانجرم است: همدم اصلی با جرم میلیاردها برابر خورشید و دیگری که هر ۱۲ سال یک دور کامل به دور آن میچرخد.
دانشمندان با مقایسه این تصویر با مدلهای نظری، دو بخش مجزا را شناسایی کردند که دقیقاً با جتهای هر سیاهچاله مطابقت دارد. البته، هنوز ابهاماتی وجود دارد؛ ممکن است جتها همپوشانی داشته باشند و نیاز به تصاویر با وضوح بالاتر در آینده باشد. موری والتونن، ستارهشناس دانشگاه تورکو فنلاند و نویسنده اصلی مطالعه، میگوید: «برای اولین بار، ما تصویری از دو سیاهچاله که به دور یکدیگر میچرخند به دست آوردیم. خود سیاهچالهها کاملاً سیاه هستند، اما جتهای ذرات و گازهای درخشان موجود در اطراف آنها را قابل تشخیص میکند.»
اهمیت این کشف برای نجوم
سیاهچالههای دوتایی از فروپاشی ستارگان غولپیکر یا ادغامهای کیهانی به وجود میآیند و اغلب به عنوان هستههای فعال کهکشانی (AGN) یا کوازارها ظاهر میشوند. قبلاً، تصاویر سیاهچاله در کهکشان راه شیری و M87 ثبت شده بود، اما این اولین باری است که مداری سیاهچالهها به صورت بصری مشاهده میشود. این کشف با مشاهدات امواج گرانشی LIGO همخوانی دارد و میتواند به پیشبینی ادغامهای آینده کمک کند – رویدادی که امواج گرانشی قدرتمندی تولید میکند.
در آموزش نجوم، این تصویر نشاندهنده پیشرفت فناوری است: از صفحات عکاسی قرن ۱۹ که نوسانات OJ287 را ثبت کرده بودند، تا ماهوارههای مدرن. آینده؟ تلسکوپهای نسل بعدی مانند Event Horizon Telescope میتوانند حرکت “دقیق” سیاهچاله ثانویه را تأیید کنند و رازهای بیشتری از سیاهچالههای چرخان برملا سازند.
چرا این خبر برای علاقهمندان به نجوم هیجانانگیز است؟
این اولین تصویر از سیاهچالههای در حال چرخش نه تنها یک پیشرفت نجومی است، بلکه دریچهای به کیهان اولیه باز میکند. اگر به اخبار فضایی و کشفهای ستارهشناسی علاقه دارید، این رویداد را دنبال کنید – شاید الهامبخش نسل بعدی ستارهشناسان باشد!
